Is meditatie gevaarlijk?

De gevaren van meditatie.

gevaren van meditatie
De gevaren van meditatie

In dit artikel beschrijven we de gevaren van meditatie. We gebruiken wetenschappelijke bronnen om te onderzoeken wat de schaduwkant van meditatie kan zijn.

Wilt je weten wat meditatie is? Bekijk dan dit artikel:
Wat is mediteren – Simpel en duidelijk.

De hype en positieve effecten van meditatie

meditatie gevaarlijk

De wetenschap heeft bewezen dat meditatie talloze positieve effecten heeft. Enkele van de positieve effecten zijn: het vermindert angst en depressie (Williams, & Penman, 2011), vermindert stress, zorgt voor een verhoogd welzijn en meer positieve emoties. (Eberth & Sedlmeier, 2012, p. 176) De positieve werking van meditatie zorgt dat veel mensen beginnen met meditatie.

Het is belangrijk dat we de schaduwkant van meditatie niet vergeten. Zodat we de positieve effecten van meditatie kunnen ervaren zonder eraan ten onder te gaan.

De gevaren van meditatie

Om definitief te kunnen zeggen wat de gevaren van meditatie zijn is er nog te weinig onderzoek beschikbaar. In dit artikel zullen we geen definitieve conclusies maken, maar eerder voorspelling doen op basis van het onderzoek dat we hebben.

Bij 5 a 10% van de personen die psychotherapie volgen heeft de het een negatief effect op hun psychologische gezondheid. Het kan zijn dat dit bij meditatie hetzelfde is. Meditatie wordt vaak vergelen met fitness, dan voor het brein. Fitness op zich is vaak gezond en veroorzaakt geen negatieve gevolgen. De negatieve effecten komen door slechte of te veel beoefening, dit gebeurt ook bij meditatie. Negatieve effecten komen hier vaker voor wanneer de persoon het te veel beoefent, kwetsbaar is en of er een slechte begeleiding is (Is mindfulness safe?, 2016).

Deze drie oorzaken zullen we onderzoeken in dit artikel.

1) Negatieve ervaringen

In een studie met 1232 participanten gaf 25,6% aan dat ze negatieve ervaringen hadden ondervonden tijdens het mediteren. (Voorbeelden hiervan waren: ongerustheid, angst, verstoorde emoties of gedachten). Personen die aan vipassana of inzichtsmeditatie deden ervoeren meer negatieve effecten dan personen die aan mindfulness, ademhalingsmeditatie of liefdevolle vriendelijkheid deden. (Schlosser, Sparby, Vörös, Jones, & Marchant, 2019)

De conclusie die we kunnen maken is dat er een kans is dat je een negatieve effecten ervaart. Betekent dit dat je niet moet starten met mediteren? Nee, meditatie is niet enkel rozegeur en manenschijn, soms kan het een harde confrontatie zijn met jezelf. Af en toe is deze confrontatie nodig om progressie te maken. Wat ik aanraad is deze confrontatie rustig op te bouwen, start rustig. Begin bijvoorbeeld met twee minuten per dag. Merk je dat het beter gaat? Verhoog dan je tijd.

Wil je de gevaren van meditatie vermijden? En kies je toch liever voor veiligheid? Kies dan voor mindfulness of liefdevolle vriendelijkheid meditatie. Deelnemers ervoeren hier minder negatieve effecten.

2) Te veel van het goede?

Wanneer worden de positieve effecten van meditatie omgebogen tot iets negatief? Yerkson-Dedson, de wet van optimale arousal voorspelt dat we negatieve effecten ervaren wanneer we het positieve te weinig of te veel gebruiken. Op deze punten keert het positieve in iets negatief. (Zie foto)

De gevaren van meditatie

De theorie is dat dit bij mindfulness ook relevant is. Wat voor effecten kan dit hebben bij mindfulness? (Onthoud, dit is slechts een theorie en moet nog bewezen of afgewezen worden door onderzoek.)

Observerend gewaarzijn:

Je aandacht bewust brengen naar het nu, staat in verband met verschillende positieve effecten. Een te veel aan interne focus staat in verband met verhoogde angst, verdriet en traumatische herinneringen. Deze negatieve effecten komen soms terug als ongewenste effecten (Britton, 2019, p. 161), het is niet bewezen of dit de oorzaak is van meditatie. Een andere verklaring kan zijn dat meditatie de al aanwezig negatieve effecten naar boven brengt.

Emotie regulatie:

Wetenschappelijk onderzoek toonde aan dat mindfulness de controle over het limbisch systeem en de amygdala versterkt. Dit staat in verband met betere emotie regulatie en verminderde depressie. Aan de andere kant staat een te veel emotionele controle in verband met emotionele dissociatie. (Britton, 2019, p. 161) Dit betekent dat we ons ontkoppelen van onze emoties. Waardoor we niet meer bewustzijn van wat er binnenin gebeurd.

Dit kan positief zijn, als we dit te veel doen kunnen we vervreemd geraken van ons innerlijk leven.

De middenweg

meditatie gevaarlijk

@Johannes Plenio

Dit zijn enkele van de potentiële gevaren van meditatie. Of dat meditatie deze negatieve effecten veroorzaakt is niet bewezen. Wel kunnen we ongewenste effecten voorkomen door de de middenweg te bewandelen. We hoeven geen negatieve effecten te ervaren zolang we niet te veel mediteren.

Wat is te veel meditatie?

Dat is iets wat je zelf zult moeten ondervinden, aangezien er geen algemene richtlijn is. Mijn advies is: hou een dagboek bij zodat je de effecten kunt observeren. Of werk samen met een psycholoog of coach die jou kan ondersteunen in dit proces.

3) Met hoeveel en hoe lang?

Een studie met 341 participanten toonde aan dat men meer ongewenste effecten ervoer wanneer men alleen mediteerden. Terwijl mediteren in groep makkelijker lijkt te zijn. (Cebolla, Demarzo, Martins, Soler, & Garcia-Campayo, 2017) Dit kan enkele oorzaken hebben, zo kan de groep bijvoorbeeld een ondersteunende factor zijn en de ervaring in context helpen plaatsen. Als je liever op veilig speelt kan mediteren in groep jou helpen. Mindfulness training volgen is aangeraden.

De duur van de sessie bleek ook invloed te hebben op de ongewenste effecten. Zo ervoeren meer deelnemers negatieve effecten boven de 20 minuten. (Cebolla, Demarzo, Martins, Soler, & Garcia-Campayo, 2017)

Mag je niet meer meer dan 20 minuten mediteren? Daarvoor is er te weinig bewijs. Andere studies vonden dat meditatie boven de 45 minuten het grootste positieve effect had. (Britton, 2019, p. 161)

Hoe lang mediteer je best?

Ik raad aan om af te stemmen op jezelf. Experimenteer met de tijd die je mediteert. Is 20 minuten te veel? Mediteer dan minder. Is het te weinig? mediteer dan meer.

4) Meditatie met psychologische hulp?

gevaren van meditatie

Er zijn onderliggende problemen die meditatie moeilijker maken. Als je met een van deze psychologische problemen worstelt is hulp van professionals aangeraden.

Depressie – suïcidaliteit – psychiatrische problematiek

Meditatie heeft een positief effect op alle drie. Kamp je met een van deze problemen en denk je te starten meditatie? Dan is het aangeraden om professionele hulp te zoeken, deze kan jou ondersteunen tijdens dit proces. Dit kan een psycholoog zijn of iemand die gespecialiseerd is hierin.

Onverwerkt seksueel trauma

Meditatieoefeningen bevatten lichaamsgerichte opdrachten, als iemand met dit trauma worstelt kan bijvoorbeeld het lichaam als bedreigend worden ervaren. Een confrontatie met het lichaam kan dan traumatische herinneringen naar boven brengen. Daarom is het aangeraden om eerst aan yoga of lichaamswerk te doen. Ik raad ook aan om de body scan te vermijden. (Dewulf, 2015b)

Een positieve conclusie

gevaren van meditatie

Is meditatie gevaarlijk? Het onderzoek naar de gevaren van meditatie is beperkt. En het onderzoek naar de positieve effecten is te groot om meditatie af te raden. Als je wilt beginnen met meditatie raad ik het aan, omdat het positieve effect op jouw leven groot kan zijn.

Mijn suggestie, is bewust te zijn van het effect dat meditatie op jou heeft. Onderzoek wanneer meditatie te veel is, luister naar je geest en je lichaam. Luister naar jezelf en voel wat goed is voor jou. Op basis daarvan stem je je meditatie praktijk af.

Onthou je bent niet alleen in de wereld. Maak gebruik van je netwerk of professionele ondersteuning om je meditatie praktijk te ondersteunen.

Als je hiermee rekening houdt dan ben ik er bijna zeker van dat meditatie een positief effect zal hebben op je leven.

Veel succes!

Thomas

Bronnen

Williams, M., Williams, M., & Penman, D. (2011). Mindfulness. London, UK: Piatkus.

Eberth, J., & Sedlmeier, P. (2012). The Effects of Mindfulness Meditation: A Meta-Analysis. Mindfulness3(3), 174–189. https://link.springer.com/article/10.1007/s12671-012-0101-x

Schlosser, M., Sparby, T., Vörös, S., Jones, R., & Marchant, N. L. (2019). Unpleasant meditation-related experiences in regular meditators: Prevalence, predictors, and conceptual considerations. PLOS ONE14(5), e0216643. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0216643

Britton, W. B. (2019). Can mindfulness be too much of a good thing? The value of a middle way. Current Opinion in Psychology, 28, 159–165. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352250X18301453?via%3Dihub

Dewulf, D. (2015b). Mindfulness bij stress, burn-out en depressie (1ste editie). Tielt, België: Lannoo.

Cebolla, A., Demarzo, M., Martins, P., Soler, J., & Garcia-Campayo, J. (2017). Unwanted effects: Is there a negative side of meditation? A multicentre survey. PLOS ONE12(9), e0183137. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0183137

ZELFCOMPASSIE EN DE KRACHT VAN HET NURiccardo Bresciani
voordelen mediteren Andrea Piacquadio
gevaren van meditatieJohannes Plenio